Michael Tippett

Vera GrootMichael Tippett (1905 –1998) werd geboren in Londen en groeide op in Suffolk. Zijn vader was advocaat en zijn moeder schrijfster en overtuigd pacifist, een overtuiging die Tippett later met haar zou delen. Nadat hij op een keer Ravel’s Ma mère l’oye , een pianoduet voor kinderen hoorde, wist hij dat hij componist wilde worden. Vervolgens studeerde hij in Londen aan het Royal College of Music viool, piano en orkestdirectie. Hoewel hij zijn homo-zijn accepteerde, voelde hij zich dikwijls verstoten. Hij wist dat zijn ouders het er erg moeilijk mee hadden. Hij onderhield een diepe vriendschap met Evelyn Maude, een celliste. Maar het was een jonge schilder, Wilfred Franken, met wie hij zich echt verbonden voelde. Toen ze samen een keer in het Noorden van Engeland waren werd hij zeer getroffen door de armoede en de ondervoede kinderen. Vanaf dat moment zocht hij naar een combinatie van muziek en politieke actie.

Toen de Tweede Wereldoorlog begon, startte Tippett met het schrijven van muziek en door wat er tijdens de Kristallnacht in Berlijn gebeurde, voelde hij een drang om te reageren: het werk, “A Child of Our Time” werd voltooid in 1941.

Twee belangrijke werken volgden: De Eerste Symfonie en later The Midsummer Marriage. Hoewel niet iedereen gelukkig was met de tekst werd het later toch succesvol. Daarentegen kreeg Tippett’s volgende opera ”King Priam” een beter onthaal. Bij zijn reis naar Amerika in 1965 werd Tippett uitgenodigd als gastcomponist in Aspen, Colorado. Hij schreef diverse kamermuziekwerken en in opdracht van het Chicago Symphony Orchestra De Vierde Symfonie. Zijn vierde opera “The Ice Break“ kreeg veel kritiek: het libretto werd aangevallen om de platte straattaal met rassenrellen. Het werd het minst uitgevoerde werk.

In 1970 krijgt hij gezondheidsproblemen, zijn gezichtsvermogen loopt sterk terug. Maar met hulp van zijn vriend en reisgezel Meirion Bowen en zijn muziekvriend Michael Tillett kon hij toch zijn muziek op papier blijven zetten. Tippett’s muziek werd populair in de jaren 70, vooral door de plaatopnamen van Philips. Hij ontving diverse eredoctoraten en tevens de titel “Sir”. Als hij in 1997 voor een uitvoering in Stockholm is krijgt hij longontsteking. Tippett keert naar huis terug in Londen en overlijdt daar in januari 1998.

A Child of Our Time

“A Child of Our Time” van Michael Tippett is een oratoriumwerk, geschreven in de periode 1939 -1941. De diepe armoede in Noord Engeland en het opkomende gevaar uit Duitsland en Rusland inspireerde Tippett tot het componeren van A Child of Our Time. De titel komt van Ödön von Horváth s roman Ein Kind unserer Zeit.

Het werk is een aanklacht tegen oorlog en geweld, armoede en verdrukking en is ruim 60 jaar na de tweede wereldoorlog nog steeds actueel. Het oratorium wil ons geweten wakker schudden en deze boodschap wordt kracht bijgezet door de tekst en de ontroerende muziek. Zeer dramatisch is het stuk, als een kleine opera.

Het begint allemaal in Parijs, waar een wanhopige 17-jarige Pools Duitse joodse jongen – Herschel Grynszpan – in november 1938 een Duitse diplomaat vermoordt, omdat zijn familie werd gedeporteerd. De gebeurtenis is de opmaat naar de Kristallnacht twee dagen later: de nacht waarin de door de overheid geregisseerde vernielingen van joodse eigendommen plaatsvindt , er Joodse synagogen verbrand worden en arrestaties van Joden verricht worden.

Deze Herschel Grynszpan was voor Tippett de geschikte figuur die zocht naar gerechtigheid in dit moderne passiewerk. Hij gebruikte de klassieke Engelse koormuziek, maar vond de liturgische muziek te verstikkend. Aanvankelijk wilde hij voor vijf plaatsen in het stuk –volgens de structuur die Bach gebruikt voor de koralen in zijn Passionen - joodse melodieën gebruiken, maar hoorde op de radio ”Steel away to Jesus”. Deze spiritual sprak hem zo aan, dat hij voor de vijf plaatsen in het stuk de melodieën van de traditionele negro spirituals heeft gebruikt. Tippett heeft hierbij geluisterd naar de relatie in de muziek met het thema onderdrukking: De spirituals Deep River, Go Down Moses en de anderen kwamen ook uit een tijd van grote verdrukking, slavernij in de 19e eeuw en daarvoor. De structuur van A Child of our Time is in drie delen, gebaseerd op Händel’s Messiah. Het stuk vertelt in het eerste deel de algemene profetieën, vervolgt in deel twee met het verhaal van Grynszpan sluit af met het oordelende derde deel. Tippett heeft met zijn orariumwerk een aangrijpende meditatie over vervolging en geweld, angst en hoop én goed en kwaad geschreven, maar ook is het een reis van duisternis naar licht.

Een bijzondere uitvoering vond plaats in het Israëlische Haifa in 1952, waar Grynszpans vader aanwezig was.

Bekijk de tekst en vertaling van A Child of Our Time of download als PDF